*विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्व विकासासाठी प्रेरणादायी मार्गदर्शन*
राहाता : रयत शिक्षण संस्थेचे शारदा ज्युनिअर कॉलेज, राहाता येथे गुणवत्ता विकास आराखडा उपक्रमांतर्गत विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्व विकासास चालना देण्यासाठी विविध उपक्रमांचे आयोजन करण्यात आले. या उपक्रमाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास, प्रभावी संवाद, नेतृत्वक्षमता, वक्तृत्वकौशल्य तसेच शारीरिक व क्रीडा विकासाची जाणीव निर्माण करण्याच्या उद्देशाने विशेष मार्गदर्शन सत्र घेण्यात आले.
या मार्गदर्शन सत्रात प्रा. हनुमंत माने, प्रेरणादायी वक्ते व प्रशिक्षक, संभाषण कला प्रशिक्षण केंद्र, राहाता यांनी विद्यार्थ्यांना व्यक्तिमत्व विकासाच्या विविध पैलूंवर सखोल व प्रेरणादायी मार्गदर्शन केले.
यावेळी प्रा. माने यांनी वक्तृत्व विकास या विषयावर मार्गदर्शन करताना प्रभावी वक्ता होण्यासाठी विषयाचे ज्ञान, योग्य शब्दांची निवड, आवाजातील चढ-उतार, देहबोली, आत्मविश्वास, वेळेचे भान आणि श्रोत्यांशी प्रभावी संवाद यांचे महत्त्व स्पष्ट केले. विद्यार्थ्यांनी आपले विचार निर्भीडपणे व स्पष्टपणे मांडण्यासाठी सातत्याने वाचन, लेखन, चिंतन आणि वक्तृत्वाचा सराव करावा, असे आवाहन त्यांनी केले.
संभाषण कौशल्य या विषयावर बोलताना दैनंदिन जीवनात प्रभावी संवादाचे महत्त्व त्यांनी स्पष्ट केले. समोरच्या व्यक्तीचे म्हणणे शांतपणे ऐकणे, योग्य शब्दांत आपले मत मांडणे, नम्रता राखणे, सकारात्मक भाषा वापरणे आणि परिस्थितीनुसार संवाद साधणे ही उत्तम व्यक्तिमत्वाची लक्षणे असल्याचे त्यांनी सांगितले. विद्यार्थ्यांनी केवळ बोलण्यापेक्षा ऐकण्याची कला देखील आत्मसात करावी, असा महत्त्वपूर्ण संदेश त्यांनी दिला.
नेतृत्व गुण व कौशल्य या विषयावर मार्गदर्शन करताना नेतृत्व म्हणजे केवळ आदेश देणे नसून इतरांना सोबत घेऊन ध्येयाकडे वाटचाल करणे होय, असे त्यांनी स्पष्ट केले. निर्णयक्षमता, जबाबदारी स्वीकारण्याची वृत्ती, संघभावना, शिस्त, सकारात्मक विचार, वेळेचे नियोजन आणि अडचणींवर मात करण्याची मानसिकता हे प्रभावी नेतृत्वाचे महत्त्वाचे गुण असल्याचे त्यांनी विद्यार्थ्यांच्या निदर्शनास आणून दिले.
तसेच शारीरिक व क्रीडा विकासाचे महत्त्व स्पष्ट करताना विद्यार्थ्यांनी अभ्यासाबरोबरच नियमित व्यायाम, योग, खेळ आणि शारीरिक हालचालींना दैनंदिन जीवनात स्थान द्यावे, असे आवाहन करण्यात आले. निरोगी शरीर, प्रसन्न मन आणि सकारात्मक दृष्टिकोन यांच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास साधता येतो, असे त्यांनी सांगितले.
या मार्गदर्शनादरम्यान विद्यार्थ्यांचा सक्रिय सहभाग घेऊन विविध संवादात्मक कृती, प्रश्नोत्तरांचा उपक्रम आणि प्रेरणादायी उदाहरणांच्या माध्यमातून व्यक्तिमत्व विकासाचे महत्त्व समजावून सांगण्यात आले. त्यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास वाढविण्यासोबतच स्वतःमधील सुप्त गुण ओळखण्याची आणि त्यांचा विकास करण्याची प्रेरणा निर्माण झाली.
“ज्ञानाबरोबरच आत्मविश्वास, कौशल्य आणि सकारात्मक दृष्टिकोन विकसित झाला तरच विद्यार्थ्यांचे व्यक्तिमत्व सर्वांगीण घडते,” हा संदेश या मार्गदर्शनातून विद्यार्थ्यांना देण्यात आला.
रयत शिक्षण संस्थेच्या गुणवत्तावर्धनाच्या व्यापक उद्दिष्टाला अनुसरून शारदा ज्युनिअर कॉलेजच्या वतीने राबविण्यात आलेल्या या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्व विकासाला निश्चितच नवी दिशा मिळाली. विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास, वक्तृत्व, संभाषणकौशल्य, नेतृत्वगुण, शारीरिक तंदुरुस्ती आणि सकारात्मक जीवनदृष्टी विकसित करण्यासाठी हा उपक्रम अत्यंत उपयुक्त ठरला.
